C++ Operatörler

Bu yazımızda operatörlere değineceğiz. Operatörler değişkenler ve değerler üzerinde işlem yapmak için kullanılırlar. Aşağıda değineceğimiz operatörler belirtilmiştir:

• İlişkisel operatörler
• Mantıksal operatörler
• Aritmetik operatörler
• Bitsel operatörler

İlişkisel Operatörler

Koşul ifadelerini yazarken farklı değerleri karşılaştırmak için ilişkisel operatörler, ilişkisel ifadeleri birleştirmek için ise mantıksal operatörler kullanılır. Aşağıdaki tabloda ilişkisel operatörler listelenmektedir.

İlişkisel Operatörler

İlişkisel operatörlerle yazdığımız ifadelerin sonucu, bool değeri olan true veya false olacaktır. Örneğin aşağıdaki koşul ifadesi “x değeri y değerinden büyüktür” önermesini ifade eder. Bu önerme doğru ise true, yanlış ise false değerini döndürür.

x > y

== operatörünü atama operatörü (=) ile karıştırmamak gerekir. == operatörü eşitlik kontrolü yapar. = operatörü ise sağdaki değişkeni veya değeri soldaki değişkene atar. Örneğin:

x == 5  // x değişkeni 5'e eşit ise true, değilse false döndürür
x = 5;  // x değişkenine 5 değeri atanır

Örnek 1

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
   int x = 5;
   if(x == 5){
       cout << "x = " << x;
   }
   else{
       cout << " x değeri 5 değil";
   }
   return 0;
}

Bu örnekte x değişkeni 5’e eşit olduğu için if yapısı true dönecektir. Bundan dolayı çıktı:

x = 5

Fakat x, 5’ten farklı bir sayı olsaydı if koşulu false dönecekti ve else yapısının içine girecekti. Mesela:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
   int x = 7;
   if(x == 5){
       cout << "x = " << x;
   }
   else{
       cout << " x değeri 5 değil";
   }
   return 0;
}

Bu örnekte x’in değeri 7’dir. Bu nedenle if koşulu sağlanmaz ve else yapısının içine girer ve çıktı:

x değeri 5 değil

Örnek 2

#include <iostream>

using namespace std;

int main() {
   int x = 7;
   int y = 10;

   if(x > y){
       cout << "x, y'den büyük";
   }
   else{
       cout << "y, x'den büyük ";
   }
   return 0;
}

Bu örnekte iki tane değişken vardır ve bu değişkenleri birbiri ile karşılaştırıyoruz. x değişkeninin değeri 7 olarak atanmıştır. Aynı şekilde y değişkeninin değeri de 10 olarak atanmıştır. if yapısında x değişkeninin y değişkeninden büyük olması durumunda TRUE döndürecektir ve çıktı olarak “x, y'den büyük” yazdırılır. Fakat bizim örneğimizde x değişkeni, y değişkeninden küçük olduğu için if koşulu FALSE dönecektir ve else yapısının içine girecektir ve program çıktısı aşağıdaki gibi olacaktır:

y, x'den büyük

Mantıksal Operatörler

İlişkisel ifadeleri birleştirmek için mantıksal operatörleri kullanmamız gerektiğine değinmiştik. Birleştirme işlemi için kullandığımız mantıksal operatörler aşağıda belirtilmiştir.

Mantıksal Operatörler

Örnek 1

#include <iostream>

using namespace std;

int main() {
   int x = 7;
   int y = 10;

   if(x == 7 && y == 10){
       cout << "x = " << x << ",y = " << y;
   }
   else{
       cout << "x != " << x << ",y != " << y;
   }
   return 0;
}

Bu örnekte x değişkeninin ve y değişkeninin de koşulu sağlaması halinde if koşulu TRUE olacaktır. Eğer bu değişkenlerden biri koşulu sağlamaz ise FALSE olacaktır ve else yapısının içerisine girecektir.

Çıktı:

x = 7,y = 10

Örnek 2

#include <iostream>

using namespace std;

int main() {
   int x = 10;
   int y = 10;

   if(x == 7 || y == 10){
       cout << "x = " << x << ",y = " << y;
   }
   else{
       cout << "x != " << x << ",y != " << y;
   }
   return 0;
}

Bu örnekte, x değişkeninin değeri 10’dur. if yapısında x==7 koşulu doğru değildir. Fakat y==10 koşulu sağlanmaktadır ve kullanılan operatör “veya ( || )” operatörü olduğu için içlerinden birinin koşulu sağlaması yeterli olacaktır. Bu nedenle if koşulu TRUE olur. FALSE olabilmesi için iki koşulun da sağlanmaması gerekir.

Çıktı:

x = 10,y = 10

Aritmetik Operatörler

Aritmetik operatörler toplama, çıkarma, çarpma, bölme, mod alma gibi matematiksel işlemleri yapmamızı sağlayan operatörlerdir.

Aritmetik Operatörler

Örnek

#include <iostream>

using namespace std;

int main() {
   int x = 15;
   int y = 5;

   cout << "x+y = " << x+y << endl;
   cout << "x-y = " << x-y << endl;
   cout << "x*y = " << x*y << endl;
   cout << "x/y = " << x/y << endl;
   cout << "x%y = " << x%y << endl;

   return 0;
}

Çıktı:

x+y = 20
x-y = 10
x*y = 75
x/y = 3
x%y = 0

x değişkeni, y değişkeninin katı olduğu için mod değeri 0’dır.

Bitsel Operatörler

Bitsel operatörler bitler üzerinde çalışır ve bit bit işlemler gerçekleştirmemiz gerektiğinde kullanırız.

Bitsel Operatörler

Örnek

#include <iostream>

using namespace std;

int main() {
   int x = 3;
   int y = 5;
   int z = 2;

   cout << "x&y = " << (x&y) << endl;
   cout << "x|y = " << (x|y) << endl;
   cout << "x^y = " << (x^y) << endl;
   cout << "x<<z = " << (x<<z) << endl;
   cout << "x>>z = " << (y>>z) << endl;

   return 0;
}

Çıktı:

x&y = 1
x|y = 7
x^y = 6
x<<z = 12
x>>z = 1

Kaynaklar

• https://turkmuhendis.net/algoritma/islemler/
• https://merttopuz.com/yazilim/cpp/cpp-operatorler
• https://www.w3schools.com/cpp/cpp_operators.asp
• https://www.tutorialspoint.com/cplusplus/cpp_operators.htm
• https://firateski.com/ders-3-c-operatorler
• https://www.algoritmaornekleri.com/c-plus-plus/c-operatorler/#Bitsel_Operatorler
• https://serdarkuzucu.com/bitwise-operatorler/