Algoritma
Bir sorunu çözmek veya belirlenmiş bir amaca ulaşmak için tasarlanan yola, takip edilen işlem basamaklarına algoritma denir.
Algoritmalar açıkça belirtilmiş bir başlangıcı ve sonu olan işlemler kümesidir. Amaca ulaşmak için işlenecek çözüm yolları ve sıralamaları belirlenir ve algoritma bu sırayı takip ederek en mantıklı çözüme ulaşır.
Yataktan kalkıp işe gitmek için genç bir idareci tarafından takip edilen "kalk ve ışılda algoritması"nı düşünün:
1)Yataktan kalk,
2)Pijamalarını çıkar,
3)Duş al,
4)Giyin,
5)Kahvaltı yap,
6)İşe git.
Bu akış, genç idareciyi kritik kararlar vermeye iyi bir şekilde hazırlar. Aynı adımları biraz farklı sırada yapıldığını düşünün:
1)Yataktan kalk,
2)Pijamalarını çıkart,
3)Giyin,
4)Duş al,
5)Kahvaltı yap,
6)İşe git.
Bu durumda, genç idarecimiz işe sırılsıklam gidecek. Bir bilgisayar programında ifadelerin hangi sırada yürütüleceğini belirlemeye program kontrolü denir.
Sözde Kod
Sözde kod algoritma geliştirmenize yardımcı olan yapay ve gayri resmi bir dildir. Günlük dile benzer; gerçek bir bilgisayar programlama dili olmamasına rağmen uygun ve kullanıcı dostudur.
Bu kodları bilgisayarda çalıştıramayız. Aksine, bir programını C gibi bir bilgisayar programlama dilinde yazmaya teşebbüs etmeden önce sadece programı "planlama"nıza yardımcı olur. Yukarıda örnek olarak bahsettiğimiz "kalk ve ışılda algoritması" sözde koda örnek olarak verilebilir.
Başka bir örnek daha vermek istersek:
1)Birinci sayıyı oku;
2)İkinci sayıyı oku;
3)Üçüncü sayıyı oku;
4)İlk iki sayıdan büyük olanı bul;
5)Büyük sayıyı sonuç isimli değişkene ata;
6)Eğer sonuç değişkeni üçüncü sayıdan büyük ise sonuç değerini yazdır;
7)Değilse
8)Üçüncü sayıyı yazdır;
2)İkinci sayıyı oku;
3)Üçüncü sayıyı oku;
4)İlk iki sayıdan büyük olanı bul;
5)Büyük sayıyı sonuç isimli değişkene ata;
6)Eğer sonuç değişkeni üçüncü sayıdan büyük ise sonuç değerini yazdır;
7)Değilse
8)Üçüncü sayıyı yazdır;
if Seçim İfadesi
Seçim ifadeleri, alternatif eylemler arasında seçim yapmak için kullanılır. Örneğin, bir sınavdaki geçme notunun 60 olduğunu düşünün:
Eğer öğrencinin notu 60'tan büyükse veya 60' a eşit ise
"Geçti" Yaz
sözde kod ifadesi "öğrencinin notunun 60'tan büyük veya eşit" koşulunun doğru olup olmadığını karşılaştırır. Koşul doğru ise "Geçti" yazılır ve sıradaki sözde kod ifadesi "icra edilir". Koşul yanlış ise, yazma işlemi göz ardı edilir ve sonraki sözde kod icra edilir.
Yukarıdaki if ifadesi sözde kodu C'de:
if ( not >= 60 )
printf ( "Geçtiniz\n" );
if...else Seçim İfadesi
if seçim ifadesi, yalnızca koşul doğru olduğu zaman işaret edilen eylemi yapar; diğer türlü eylem atlanarak geçilir. if...else seçim ifadesi koşul doğru olduğu zaman ve yanlış olduğu zaman yapılacak farklı eylemleri belirlemenize izin verir. Örneğin,
Eğer öğrencinin notu 60'tan büyük veya eşit ise
"Geçti" Yaz
Değilse
"Kaldı" Yaz
Yukarıdaki if..else ifadesinin sözde kodu C'de:
if ( not >= 60 )
printf ( "Geçti" );
else
printf ( "Kaldı" );
Kümelenmiş if...else İfadeleri
if...else ifadeleri içinde if...else ifadeleri yerleştirerek çoklu durumlar için karşılaştırma yapar. Örneğin aşağıdaki sözde kod ifadesi, 90'dan büyük veya eşit olan sınav notları için A, 80'den büyük veya eşit ( fakat 90'dan küçük) notlar için B, 70'ten büyük veya eşit ( fakat 80'den küçük ) notlar için C, 60'tan büyük veya eşit (fakat 70'ten küçük ) notlar için D ve diğer tüm notlar için F yazılacaktır.
Eğer öğrencinin notu 90'dan büyük veya eşit ise
"A" Yaz
Değilse
Eğer öğrencinin notu 80'den büyük veya eşit ise
"B" Yaz
Değilse
Eğer öğrencinin notu 70'den büyük veya eşit ise
"C" Yaz
Değilse
Eğer öğrencinin notu 60'dan büyük veya eşit ise
"D" Yaz
Değilse
"F" Yaz
Bu sözde kod C'de:
if ( not >= 90 ){
printf("A\n");
} // if sonu
else{
if ( not >= 80 ){
printf("B\n");
} // if sonu
else {
if (not >= 70){
printf ("C\n");
} // if sonu
else {
if ( not >= 60 ){
printf ( "D\n" );
} // if sonu
else {
printf ("F\n" );
} // else sonu
} // else sonu
} // else sonu
} // else sonu
gibi yazılabilir. not değişkeni 90'dan büyük veya eşitse, dört koşulda olacaktır, ancak sadece ilk karşılaşmadan sonra printf ifadesi yürütülecektir. Bu printf ifadesi yürütüldükten sonra, "en dış"taki if...else ifadesinin else kısmı atlanarak geçilir.
Yukarıdaki if ifadesini;
if ( not >= 90 ) {
printf("A\n");
}
else if ( not >= 80 ){
printf("B\n");
}
else if (not >= 70){
printf ("C\n");
}
else if ( not >= 60 ){
printf ( "D\n" );
}
else{
printf ("F\n" );
}
şeklinde yazmayı tercih edebilirsiniz.
while Tekrarlama İfadesi
Bir tekrarlama ifadesi, koşullar doğru olduğu sürece tekrar edilecek bir eylem belirtmemize izin verir.
Alışveriş listemde daha alınacak olduğu sürece
Sonraki malzemeyi al ve listede üzerini çiz.
sözde kod ifadesi alışveriş boyunca meydana gelen tekrarı tanımlar. "Alışveriş listemde daha alınacak var" koşulu doğru veya yanlış olabilir. Doğru ise "Sonraki malzemeyi al ve listede üzerini çiz" eylemi gerçekleşir. Bu eylem, koşul doğru kaldığı sürece tekrarlı olarak gerçekleştirilir. while tekrarlama ifadesinin içerdiği ifade(ler) while 'ın gövdesini oluşturur.
En sonunda , koşul yanlış olacaktır. Bu noktada, tekrarlama sonlanır ve tekrarlama yapısından sonraki ilk sözde kod yürütülür.
C programlamada while döngüsünün syntax yapısı:
while(şart) {
işlemler(s);
}while ifadesine örnek olarak, 100'den büyük ve 3'ün kuvveti olan ilk sayıyı bulmak için tasarlanmış bir program parçası düşünün. sonuc tam sayı değişkeninin başlangıçta 3 olduğunu farz edin. Aşağıdaki while tekrarlama ifadesinin çalışması bittiği zaman sonuc istenen cevabı içerecektir.
sonuc = 3;
while( sonuc <= 100 ) {
sonuc = 3 * sonuc ;
} // while sonu
Örnekler
1) Negatif bir sayıyı ekrana yazan program:
#include <stdio.h>
int main() {
int sayi;
printf("Sayi giriniz: ");
scanf("%d", &sayi);
if (sayi < 0) {
printf("Girdigin sayi: %d.\n", sayi);
}
}Ekran çıktısı:
Sayi giriniz: -2 Girdigin sayi: -2.
2) Bir tam sayının tek mi çift mi olduğunu kontrol eden program:
#include <stdio.h>
int main() {
int sayi;
printf("Bir tam sayi giriniz: ");
scanf("%d", &sayi);
if (sayi%2 == 0) {
printf("%d sayisi çift sayidir.",sayi);
}
else {
printf("%d sayisi tek sayidir.",sayi);
}
}Ekran çıktısı:
Bir tam sayi giriniz: 7 7 sayisi tek sayidir.
3) Girilen iki tam sayı büyüklük olarak karşılaştıran program:
#include <stdio.h>
int main() {
int sayi1, sayi2;
printf("Iki tam sayi giriniz: ");
scanf("%d %d", &sayi1, &sayi2);
if(sayi1 ==sayi2) {
printf("Sonuc: %d = %d",sayi1,sayi2);
}
else if (sayi1 > sayi2) {
printf("Sonuc: %d > %d", sayi1,sayi2);
}
else {
printf("Sonuc: %d < %d",sayi1, sayi2);
}
}Ekran çıktısı:
Iki sayi giriniz: 12 23 Sonuc: 12 < 23
4) 1'den 5'e kadar olan sayıları ekrana yazan program:
#include <stdio.h>
int main()
{
int sayi = 1;
while (sayi <= 5)
{
printf("%d\n", sai);
++i;
}
}Ekran çıktısı:
1 2 3 4 5
Kısa Yollar:
Aşağıdaki linkler ile C programlama ile ilgili olan diğer bölümlere ulaşabilirsiniz:
Kaynakça:
https://maker.robotistan.com/algoritma/
https://www.elektrikport.com/teknik-kutuphane/yalanci-kod-nedir/14925#ad-image-0
https://www.programiz.com/c-programming/c-if-else-statement
https://www.tutorialspoint.com/cprogramming/c_while_loop.htm
https://www.programiz.com/c-programming/c-do-while-loops
Deitel Deitel c ve c++
